Автор: Оралмаа Момбулай

Тыва кижи өгден үнүп, ырак чер баар дээнде, чугула сагыыр чаңчылдыг чораан. Аңнаар дээнде азы бир-ле ырак черже аъттаныр...

Бир ада кижи элээди апарган оглун ырак черде чурттап чоруур бир-ле кырган өгбези-биле таныштырар. Чижээ, Чөөн-Хемчик кожууннуң Хөндергейде чурттап...

Кыскаш. Тыва кижи кыскаштың аксын аазаңнадып болбас, алгыш-кырыш болур. Кыскаш бажын кижидиве көрүндүр салып болбас, хир-чамга боражыр. Кыскаш бажын...

Тос аржаан Тыва чоннуң амыдыралында тос аржаан кончуг нептереңгей турган. Тос аржаанны частың, чайның, күстүң, кыштың башкы айының бир...

Эрте шагдан бээр тыва чоннуң онзалап үнелээр тос эртинези бар. Ол тос эртине торулга чугаалаарда болгаш тоолдарда бир-ле маадырның...

Тос сүзүк дугайында тодаргай бижээн чүүлдер эртем ажылдарында таварышпайн турар. Кырганнардан дыңнап бижээн торулга чугааларда тос сүзүк бар бооп...

Эрги шагдан бээр тывалар тос таңдыга чүдүп, чажыын чажып база алгыш-йөрээлин салып чорааннар. Тываның кайы-даа булуңунга баарга, мындыг чечен...